گمشده بازاریابی شبکه ای؛ اخلاق اسلامی

آذر ۴, ۱۳۹۴

گمشده بازاریابی شبکه ای؛ اخلاق اسلامی

برخی از افرادی که در حال حاضر یکی از شرکت های بازاریابی شبکه ای را برای فعالیت خود انتخاب کرده اند، همواره دغدغه کسب رزق و روزی حلال و قانونی را دارند. این موضوع را می توان از نوع عملکرد آنها در زمینه بازاریابی و همچنین سؤالاتی که ذهن آنها را مشغول کرده است به روشنی تشخیص داد. اما متاسفانه عملکرد ضعیف و غیر اصولی بعضی از بازاریابان و شرکت ها که البته تعداد آنها کم هم نیست، باعث به وجود آمدن جو بی اعتمادی نسبت به این سیستم فروش در سطح جامعه و رسانه ها شده است. کار تا جایی پیشرفته است که دیگر کسی در بین افراد جامعه نمی تواند نوع فعالیت و کسب و کار خود را برای دیگران معرفی کنند. از طرف دیگر در رسانه های مختلف شاهد معرفی فعالیت بازاریابی شبکه ای در قالب همان دسیسه ها و شرکت های هرمی هستیم. شاید سال ها زمان نیاز باشد تا بتوان این ذهنیت جامعه را نسبت به بازاریابی شبکه ای تغییر داد.در این میان نوع عملکرد بازاریابان و شرکت ها برای تغییر این ذهنیت بسیار موثر است. به نظر نگارنده التزام به اصول اخلاق اسلامی در بازاریابی شبکه ای می تواند بسیاری از مشکلات موجود را حل کرده و باعث رشد و پویایی این نوع از کسب و کار گردد. در هر فعالیت اقتصادی و پدیده اجتماعی اگر خطوط قرمز و موازین اخلاقی رعایت شود و افراد به هنجار های جامعه احترام بگذارند بسیاری از و معضلات آن پدیده یا فعالیت مرتفع خواهد شد. در ادامه مطلب ابتدا تعریفی از علم اخلاق اسلامی بیان می کنیم سپس با ذکر مصادیق و تطبیق آن با بازاریابی شبکه ای بحث را پیگیری خواهیم نمود.

اخلاق در لغت جمع خَلق یا خُلق است که در قرآن هم آمده است. واژه خُلق در لغت نامه بر معنای عادت، رویه و سجیه آورده شده است. واژه اخلاق دو کاربرد متمایز دارد: گاهی به معنای خلق و خو و رفتار عادت شده به کار می رود و معنای دیگر آن از حسن و قبح و خوبی و بدی رفتار صحبت می کند. در تعریف عام بر اساس تعریف دانشمندان علوم اجتماعی می توانیم بگوییم اخلاق یعنی شناخت صحیح از نا صحیح و در علوم اسلامی هم اخلاق نیرو و سرشت باطنی انسان ها معرفی شده است. در این علوم هدف نهایی علم اخلاق را رساندن انسان به کمال و سعادت حقیقی که همان قرب الهی که هدف اصلی خلقت جهان و انسان است، بیان نموده است. اخلاق در تمام ابعاد زندگی کاربرد دارد و از مؤلفه های اصلی موفقیت انسان در هر یک از ابعاد زندگی می باشد. یکی از آن ابعادی که انسان ها هر روز با آن سروکار دارند محیط کاری آنان است. تحقیقات متعدد نشان داده اند که رعایت اخلاق در کار نه تنها در فرد احساس رضایتمندی و خود شکوفایی ایجاد می کند؛ بلکه باعث رضایت شغلی او و پیشرفتش در کار و از سوی دیگر موجب رضایت مردم خواهد شد. امروزه همه سازمان ها،بویژه سازمان های بازرگانی و تجاری جدای از مباحث قانونی که چارچوب اصلی کار آنان است، مباحث اخلاقی که به عنوان نظام ارزشی و باید و نباید های کار آنان است را رعایت می نمایند. مباحث قانونی که ریشه در مجموعه ای از اصول و مقرراتی دارد که نوع عمل فرد را مشخص می نماید و مورد قبول جامعه و محاکم قضایی است و لازم الاجراست، اما اخلاقیات و مباحث اخلاقی از ساختارها، مناسبات، فرهنگ، دین، ایمان، نظام خانواده و تجارب و نگرش های مردم نشأت می گیرد. یک سازمان بازرگانی نظام بازی است که به طور وسیعی به اجتماع وابسته است و نیازمند ارتباط با محیط پیرامونش می باشد؛ پس نه تنها می بایست فعالیت هایش را در جهت قانونی هدایت کند، بلکه می بایست به انتظاراتی که جامعه و مردم از آن ها دارند پاسخ دهد و در واقع باید به همان مباحث اخلاقی که به آن ها اشاره شده پایبند باشند.

در جامعه ما که یک جامعه اسلامی است، معنویت و رعایت اخلاق اسلامی یکی از انتظاراتی است که مردم و جامعه از این سازمان ها دارند. تعهد، مسوولیت پذیری، صداقت، احترام به افراد، رعایت و احترام نسبت به ارزش ها و هنجارهای اجتماعی و مذهبی از جمله انتظاراتی است که می توان از آن ها نام برد. شرکت های بازاریابی شبکه ای به عنوان یکی از انواع سازمان های تجاری برای اینکه بتوانند جایگاه خود را در جامعه تثبیت کنند و مورد پذیرش عامه مردم به عنوان کسب و کار مشروع و قانونی قرار بگیرند، می بایست علاوه برچارچوب های قانونی که نهادهای نظارتی برای آنان تدوین نموده اند، بر چارچوب های اخلاقی و اسلامی که انتظار اقشار وسیع جامعه است، خود را متعهد نمایند.

متأسفانه با مشاهداتی که از روند فعالیت برخی از شعب شرکت ها صورت گرفته است، بی اخلاقی هایی را مشاهده می نمائیم که نه تنها بر خلاف هنجارهای اجتماعی ماست؛ بلکه بر خلاف هنجار ها و ارزش های مذهبی مورد پذیرش مردم نیز می باشد. مسائلی از قبیل اختلاط های جنسیتی که در داخل شعب اتفاق می افتد و بعضاً منجر به ایجاد روابط نامناسب بین بازاریابان گردیده است، عدم صداقتی که در معرفی این کسب و کار و درآمد کسب شده از آن توسط لیدرها در پرزنت ها مطرح می شود و موارد دیگر از مواردی است که به اعتبار این حرفه نوپا در کشور صدمه خواهد زد و مانع از حرکت آن به سمت شکوفایی و قرارگرفتن آن در جایگاه حرفه ای خودش خواهد شد. در همین راستا یکی از مواردی که بسیار مورد تأکید اخلاق اسلامی قرار دارد، بحث قناعت و پرهیز از اشراف زدگی در مباحث مالی است. متأسفانه در حال حاضر شاهد هستیم که برخی از شرکت ها یا بازاریابان بر خلاف این اخلاق حسنه عمل کرده و برای جذب بیشتر بازاریابان و گسترش سازمان فروش خود اقدام به عرضه ی اموال و دارایی های خود می کنند و با این عمل باعث تحریک حس حرص و طمع بازاریابان به جای تشویق آن ها به کسب رزق و روزی حلال می شوند.

این مطلب باید برای همگان در بازاریابی شبکه ای نهادینه شود که اگر قرار است شخصی در این سیستم موفق شود، راهی جز تلاش و کوشش ندارد. باید تمامی شرکت ها و بازاریابان آن ها نسبت به خرید و مصرف کالای ایران تعصب داشته باشند و به جای تبلیغ برخی کالاهای قاچاق و بی کیفیت خارجی، تولیدات داخلی در اولویت قرار دهند.

احترام متقابل یکی دیگر از موارد فراموش شده ی اخلاق اسلامی در سیستم بازاریابی شبکه ای است. شرکت های مختلف در عین رقابت سالمی که برای بدست آوردن سهم بازار با هم دارند، باید در نهایت تواضع برای رقبای خود احترام قائل شده و پیشرفت آنها را به نفع بازاریابی شبکه ای بدانند. رقابت سالم و احترام متقابل بدین معنا است که شرکت یا بازاریابان نباید به خود اجازه بدهند که لیدر یا سازمان فروش دیگر شرکت ها را که زحمات زیادی برای آن کشیده شده است با تطمیع، جذب شرکت یا سیستم فروش خود نمایند. شایعه سازی و دروغ پراکنی برای تضعیف رقیب از دیگر موارد نقض این موضوع است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>